Anne Baba Tutumları

Yazan Bölüm: Admin İçinde Yayınlandı: Psikolog Damla Doğru Oluşturma tarihi: 2017-10-26 Hit: 2075 Yorum: 0

Çocuğa karşı gösterilen davranışlar aileden aileye değişkenlik göstermektedir.

ANNE BABA TUTUMLARININ SINIFLANDIRILMASI

Çocuğa karşı gösterilen davranışlar aileden aileye değişkenlik göstermektedir. Dolayısıyla anne baba sayısı kadar anne baba tutumu olduğu söylenebilir. Her ailede, anne babanın inanç ve değerlerine göre farklı ebeveyn tutumları ile karşılaşılabilir. Bende sizlere bu farklı anne baba tutumlarını tanıtmak istiyorum. Yazı serimin ilk bölümünde ‘İlgisiz’ ve ‘Baskıcı Otoriter’ Anne Baba Tutumlarından bahsedeceğim.

İlgisiz Anne Baba Tutumu

Bu tutuma sahip anne babalar çocuklarına ilgi, sevgi, şefkat göstermedikleri gibi onlara kuralları öğretmeye, disiplin kazandırmaya da çalışmazlar. Çocukla ilgilenilmesi gereken durumlarda sabırsız, aceleci, sinirli ve aşırı tepkilidirler. Çocuklarına ayıracakları vakitleri kendi ilgi ve zevkleri için harcamayı tercih ederler. Genellikle bu tutuma sahip ebeveynlerin yoğunlukları sebebiyle çocukları bakıcılar tarafından büyütülür. Böyle bir ailede büyüyen çocuklar sonucunda isyankâr, iyi ve üstün olmak için hiç çaba harcamayan bireyler olurlar.
Bu gruptaki anne babalar çocuklarının varlıklarını ya da yokluklarını çok da önemsemezler. Öncelik her zaman kendi ihtiyaçlarıdır. Bu tavırları bazen ihmalkârlık derecesine bile gelebilir. Çocuk anne babasından her hangi bir şey istediğinde düşmanca bir tavırla karşılaşır.
Bu tutuma sahip anne babalar çocuklarının fizyolojik ve duygusal ihtiyaçlarının farkında değilmiş gibi davranırlar. Bu nedenle çocuk hayatın zorluklarıyla anne babası yokmuşçasına tek başına mücadele etmek zorunda kalır. Anne babanın ilgisi yüzeyseldir. Anne babaların bu şekildeki ilgisiz tutumu çocuklarının fizyolojik ve duygusal gelişimi için son derece zararlıdır.
Anne babaların çocukları konusunda sorumluluk almak istememelerinin belirli sebepleri vardır. Çocuk sahibi olmak istememe, erken yaşta çocuk sahibi olma, çocuk yetiştirme konusunda bilgisiz olma, kişisel ya da eş ile yaşanan sorunlar bu sebeplerden bazılarıdır.
Bu tutuma sahip ailelerde hoşgörü ile boş verme karıştırılmaktadır. İlgisiz aile yapısında bütünlük yoktur ve çocuklara karşı duyarlılık ve denetim düşüktür. Çocuk çok fazla kendi başına bırakılır. Çocuğun zaruri ihtiyaçları dışındaki hiçbir ihtiyacı çok fazla önemsenmez. Fakat aslında bir çocuğun en temel ihtiyacı anne ve babasıyla yakın ilişki kurmasıdır. Bu tip ailelerde davranışları takip edilmediği için çocuk, hatalı olan davranışlarını ve bunları nasıl düzeltebileceğini öğrenemez.
İlgisiz anne baba tutumlarının çocuk üzerindeki olumsuz etkileri çok fazladır. Bu şekilde yetişen çocuklar benlik ve kişilik gelişimlerini olumsuz biçimde etkileyecek ihmal ve kötü muamele gibi tavırlara maruz kalmaktadırlar. Böyle bir ailede büyüyen çocuklarda bağımlılık, kendini değersiz hissetme, suçluluk, depresif tutumlar, saldırganlık ve problemli davranışlar görülmektedir.

Baskıcı Otoriter Anne Baba Tutumu

Bu tutuma sahip ebeveynlerin en önemli özellikleri çocuklarına hem sözel hem de fiziksel cezalar vermeleridir. Eleştirileri direk çocuğa yönelik olmakla beraber, bu tutuma sahip ailelerdeki çocuklar konulan yasakların nedenini kavrayamazlar. Çocuk anne babasının ani öfke patlamalarından korkması sebebiyle sürekli onların istediği şekilde davranmaya çalışır. Bu durum nedeniyle iç disiplin geliştiremez ve otoriteden uzak kaldığı durumlarda nasıl davranması gerektiğini bilemez.
Otoriter ebeveynlerle büyüyen çocuklarda; kendine güvensizlik, pasif kişilik yapısı, çekingenlik, olumsuz benlik algısı, isteksizlik, saldırganlık, korku, yalnızlık, aşağılık duygusu, kaygı gibi özelliklere rastlanmaktadır. Sevginin esirgenmesi ve sıkça verilen cezalar nedeniyle anne babaları tarafından sevilmediklerine dair bir inanç geliştirebilirler.
Baskıcı otoriter tutuma sahip anne babalar çocuklarının hâkimi oldukları düşüncesine sahiptirler, çocuklarına yoğun bir baskı uygularlar ve onlardan itaat beklerler. Bu ailelerde çocuğun anne babasıyla olan ilişkisi korkuya dayalıdır. Yapılan araştırmalar sonucunda anne babaların otoriter olma düzeyleri ile çocuklarda problem görülme sıklığı arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur.
Otoriter anne babalar çocuklarını kendi istedikleri kalıba sokmak isterler. Çocuğun ailenin koyduğu tüm kurallara uyması beklenirken, en küçük yanlışlarının dahi üzerinde durularak hemen düzeltmesi istenir. Çocuk sürekli bu şekilde bir denetim altında tutulur. Çocuğun anne babasıyla tartışmak, onlara karşı gelmek ya da sözlerinden dışarı çıkmak gibi bir hakkı asla yoktur. Davranışlarındaki özgürlük ve esneklik sınırları oldukça dardır. Her ne olursa olsun anne ve babalarının isteklerine boyun eğmeleri beklenir. Her hareketinde anne babalarının yoğun eleştirileriyle karşılaşan bu bireyler ciddi bir yanlış yapma korkusu yaşarlar.

Uzman Klinik Psikolog/Aile Danışmanı ve Oyun Terapisti

Damla DOĞRU GÜLÇİÇEK

Instagram: https://www.instagram.com/psikologdamladogru/

Facebook: https://www.facebook.com/psikologdamladogru/

Etiket:

Yorum Bırak

Captcha